محسن ناجي نصرآبادى / ابوالقاسم نقيبى
622
فيضنامه ( فارسى )
1 - كثرت و فراوانى اولين ويژگى آثار فيض كاشانى كثرت و فراوانى آن است . او با استفاده از دانايى خويش در شاخههاى متنوع علوم اسلامى و ذوق نگارش و تلاش روشمند پژوهشى موفق به آفرينش دهها اثر ارزشمند شده است . برخى آن را نزديك به دويست اثر 1 ، بعضى بيش از صد و بيست عنوان دانسته 2 ، برخى ديگر حدود يكصد اثر به شمار آورده 3 و عدهاى نيز صد و چهل و چهار اثر دانستهاند 4 . فيض در فهرست خود كه به سال 1067 نگاشته به 41 اثر خويش اشاره مىنمايد و در فهرست دوم كه به سال 1089 نگاشته از 115 اثر ياد مىنمايد ولى در فهرست سوم خود كه به سال 1090 تنظيم نموده عناوين يكصد كتاب و رساله را آورده است 5 . تنوع عناوين برخى از آثار و تكثر اجزاى بعضى از آنها و همچنين عدم شناسايى مؤلّفان برخى از آثار و زمان تأليف آنها و در نتيجه منسوب نمودن آنها به فيض موجب گرديده تا شرح حال نويسان در تعدد آثار فيض اختلاف نمايند 6 . فيض خود تعداد سطور دست نوشتهى هر يك از آثار خويش را در فهرست يكم خودنوشت گزارش نموده است . استاد محمد مشكوة در يك نگرش كمّى تعداد صفحات يا سطور آن را بالغ بر 550000 دانسته است 7 . 2 - تنوع و گوناگونى فيض از عالمان اسلامى است كه از جامعيت علمى برخوردار است . او حديث را از محضر سيد ماجد بحرانى فرا گرفت . روش حديثنگارى او در « وافى » درآوردن اسناد روايات ، تكميل اسناد ناقص ، معرفى برخى از افراد غير معروف در